رو به آسمان.. ایستاده بر آرمان... درخت

ﺑﺮﺍﻯﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ

ﺷﺎﻋﺮ

در اندام مرگ ، که مى گردد،

ﻣﺮﮒ ﺭﺍﻏﻨﻰ ﻭﺩﺭﺧﺸﺎﻥ مى کند

جناب شاعر!

ﺗﻮ ﻣﺮﮒ ﺭﺍ ﻛﻪ سياه بود و ﺗﻬﻰ ﺑﻮﺩ

                       از بامداد آکندى.

ﻓﻨﺪﻕِ ﺧﻮﺭشيد

ﺯﻳﺮﺩﻧﺪﺍﻥ ﻫﺎﻯ ﻣﺮﮒ ﻛﻪ ﺑﺸﻜﺴﺖ،

کسى باور نمى کرد ﺧﻮﺭﺷﻴﺪ ﺍﮔﺮ ﻛﻪ ﺑﺸﻜﻨﺪ

دهان مرگ پر از جرقه هاى کهکشان مى شود!

ﺩﺳﺖ ﺑﻪ درونِ ﻣﺮﮒ ﻣﻰ ﺑﺮﻡ

ﺗﺎ ﺑﻴﺎﺑﻤﺖ، ﺑﭙﺴﺎﻳﻤﺖ.

ﻣﻰ ﺁﻳﻢ ﻭﺭﺍﻯ ﻣﺮﮒ

 -   ﺁﻧﺠﺎﺋﻰ ﻛﻪﺗﻮﺋﻰ   -

ﺗﺎ ﺷﻌﺮى ﺭﺍ ﻛﻪﺩﺭﺧﺎﻙﺗﺠﺰﻳﻪ ﻣﻰﺷﻮﺩ، بشنوم

ﺩﺍﻳﺮﻩﺍﻯ ﮔﺮﺩﺍﮔﺮﺩ ﻣﺮﮒ ﺍفکنده اى

ﻳﻌﻨﻰ ﻛﻪ : ﻣﺤﻮﺭ ﻣﺎ، ﻣﺎﺋﻰ!

               ﺯﻧﺪﻩﺍﻯ، ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻰﺋﻰ ﻧﺎﻣﻴﺮﺍﺋﻰ

ﺩﺳﺘﻰ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺗﻮ ﺩﺍﺭﺩ ﻣﺮﮒ،

ﺩﺳﺘﻰ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺍﻳﮕﻨﺎﺳﻴﻮ ،

ﻛﻪ ﻧﻴﺰﻩ ﻫﺎﺋﻰ ﺑﺮ ﮔﺮﺩﻥ ﻭﭘﺸﺖ ﻣﺮﮒ ﻓﺮﻭ برﺩﻩ ﺍﺳﺖ،

شاعر در پيکر مرگ که جاى گزيند،

ﻣﺮﮒ، ﺧﻴﺲ ﻋﺮﻕ ﭘﺎﻯ ﻣﻰ ﻛﻮﺑﺪ

                                     ﺑﺮﺯﻧﺪﻩ ﮔﺎﻥِ ﺑﻰ ﺧﺎﺻﻴﺖ

                                    ﺑﺮﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻥِ ﺯﺍﻧﻮ ﺯﺩﻩ

                                    ﺑﺮ ﺭﻫﺒﺮﺍﻥِ ﭘﻮﺳﻴﺪﻩ

                                    ﺑﺮ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥِ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵﺷﺪﻩ

جناب بامداد!

ﺗﻮ ﻣﺮﮒ ﺭﺍﻏﻨﻰ ﻛﺮﺩﻯ ﻭﺍﻳﻦ ﻧﻪ ﭼﻴﺰﻛﻤﻰ ﺍﺳﺖ.

جناب مرگ!

ﺗﻮ ﺩﻳﮕﺮﻧﻔﺮﺕ ﺍﻧﮕﻴﺰﻧﻴﺴﺘﻰ !

ﺗﻮ ﻏﻨﻰ ﻫﺴﺘﻰﺍﺯ ﺣﻀﻮﺭ بامداد و ﺧﻮﻥ ﺍﻳﮕﻨﺎﺳﻴﻮ.

 ميرزاآقاعسگرى (مانى)

وقتي سكوت ِ دهكده  فرياد مي شود

تاريخ  ، از انحصار ِ تو آزاد مي شود

تاريخ  ، يك كتاب ِ قديمي ست كه در آن

از زخم هاي كهنه ي من ياد مي شود

از من گرفت دخترِ ِخان هرچه داشتم

تا كي به اهل  ِ دهكده بيداد مي شود؟

خاتون! به رودخانه ي قصرت سري بزن

موسي  ، دل  ِ من  است كه نوزاد مي شود

با اين غزل  ، به مـُلك  ِ سليمان رسيده ام

اين مرد ِ خسته  ، همسفر ِ باد مي شود

اي ابروان  ِوحشــي  ِتو لشكر ِ مغول!‏

پس كي دل  ِ خراب ِ من  ، آباد مي شود؟

در تو هزار مزرعه  ،  خشخاش ِ  تازه است

آدم به چشـــــــــــــم هاي تو معتاد مي شود

درين شبها

كه گل از برگ و برگ از باد و باد از ابر ميترسد

درين شبها

كه هر آئينه با تصوير بيگانه است

درين شبها

كه پنهان ميكند هر چشمه اي سر و سرودش را

درين شبهاي ظلماني

چنين بيدار و درياوار

توئي تنها كه ميخواني

توئي تنها كه مي بيني

توئي تنها كه مي بيني

هزاران كشتي كالاي اين آسوده بندر را

بسوي آبهاي دور ، چون سيلاب در غرش

توئي تنها كه ميخواني

رثاي قتل عام و خون پامال تباران شهيدان را

توئي تنها كه ميفهمي

زبان رمز و آواز چگور نااميدان را

بر آن شاخ بلند ، اي نغمه ساز باغ بي برگي

بمان تا بشنوند از شور آوازت

درختاني كه اينك در جوانه هاي سرد باغ در خوابند

بمان تا دشتهاي روشن آئينه ها ، گلهاي حوباران

تمام نفرت و نفرين اين ايام غارت را

ز آواز تو دريابند

تو غمگين تر سرود حسرت و چاووش اين ايام

تو باراني ترين ابري كه مي گريد

بباغ مزدك و زرتشت

تو عصياني ترين خشمي كه ميجوشد

ز جام و ساغر خيام

درين شبها

كه گل از برگ و برگ از باد و باد از ابر ميترسد

و پنهان ميكند هر چشمه اي سر و سرودش را

درين شبهاي ظلماني

چنين بيدار و درياوار

توئي تنها كه ميخواني....

تقديم به بنديان زير شکنجه

وقتی به تو می گويند
که من در زندان نيستم
باور مکن !
بايد روزی اين را اعتراف کنند !
        وقتی به تو می گويند
        که من آزاد شده ام
        باور مکن !
        روزی بايد اعتراف کنند که دروغ گفته اند
وقتی به تو می گويند
که من به خودم خيانت کرده ام
باور مکن !
روزی بايد اعتراف کنند که من به حزبم وفادار بوده ام
        وقتی به تو می گويند که من در فرانسه بوده ام
        باو مکن !
        باور مکن ،
وقتی به تو نشان می دهند شناسنامه جعلی مرا
باور مکن !
باور مکن ،
وقتی که به تو نشان می دهند
تصوير جنازه مرا .
باور مکن
وقتی به تو می گويند که ماه ، ماه است
که اين صدای من است بر نوار
که اين امضای من است بر کاغذ
اگر به تو بگويند که يک درخت درخت نيست
باور مکن !
باور مکن هيچ چيز را
از هر آنچه به تو می گويند ،
هيچ را از آنچه به تو قول می دهند ،
هيچ چيز را از انچه به تو نشان می دهند .
و سرانجام روزی می رسد
که از تو می خواهند بيايی
جنازه مرا شناسايی کنی
و تو در پيش روی خويش مرا می بينی
و صدايی به تو می گويد :
او از شکنجه جان به در برده است ،
او مرده است !
        وقتی به تو می گويند
        که من
        به تمامی ،
        مطلقا
        برای هميشه مرده ام ...
        باور مکن !
        باور مکن !
        باور مکن !

آريل دورفمان

خشمگين خواهرانم!

          در خود فرو نريزيد

                       بغض تان

                          كه مي سوزاند

                                    جگر را

                                        كه مي سوزد

                                                     روحتان

خشمگين خواهرانم!

                    ترحمي نيست

                              براي درماندگان

                                       نيست بهشتي

                                              براي ضعيفان

پس نشكنيد

       به شكست نشكنيد

خشمگينم خواهرانم!

بشوييد

       در رود خشم خروشان

                    بشوييد

                           تحقير لحظه ها

                           تحقير روزها

                           تحقير ساليان

خشمگين خواهرانم!

آتشفشان شويد

گل هاي خشم

            شكوفا كنيد

گل هاي سرخ گدازان

      - خونين -

              با ياد آنهمه خون ها

                          كه ريختند

                                 اينان

گل هاي وحشي

         با خارهاي خشم

                     كه بشكافد

                           دست ستمگران

خشمگين خواهرانم!

از نيش درد

          نيزه بسازيد

                 به پرواز

                     سوي شان

از خشم و از خروش

          چشمه بسازيد

              چشمه جوشان انقلاب

                             از رنج ساليان

خشمگين خواهرانم!

برده ايم ما

         برده

             برده بردگان

حق است خشم ما

پس بشكنيد

            بشكنيد

                   زنجيرهايتان!

من در تعلق همگانم

هم بدانگونه که

خاک

میان سینه ی من

ذره ای کینه

راه ندارد

دستان خویش را گشوده ام و

در مسیر باد

خوشه ی انگور

می پاشم...

يك جاي دور

كنار تپه

نهالي نشسته بود

يك سبزه بود كنار دست او

هم صحبت و دوست براي او

روزي ولي باد نابكار

وزيد و كند

سبزه را و بُرد

نهال غمگين شد و گريست

بر نبود يار دوران كودكي

برگي به سان اشك ريخت و گفت

ريشه اگر داشت او

اگربيش‌تر

دل به خاك داده بود

اينك تن به باد نمي‌سپرد

زمان گذشت و درخت قد كشيد و ريشه دوانيد بيش‌تر درون خاك

قدش گذشت از بلنداي تپه آن درخت

دشتي وسيع بود آن طرف

و درختان بي‌شمار

رودي و كوهي

خانه‌ها

بسيار

شب بود

درخت كهنه

شاخه‌ها به سوي آسمان گرفته

مي‌گريست

اي كاش ريشه نداشتم

در اين خاك بي‌ثمر

باد مي‌آمد و مرا مي‌برد

صحبت از پژمردن یك برگ نیست
وای، جنگل را بیابان میكنند
دست خون آلود را در پیش چشم خلق پنهان میكنند
صحبت از پژمردن یك برگ نیست
وای، جنگل را بیابان میكنند
دست خون آلود را در پیش چشم خلق پنهان میكنند

هیچ حیوانی به حیوانی نمیدارد روا
آنچه این نامردمان با جان انسان میكنند

صحبت از پژمردن یك برگ نیست
فرض كن مرگ قناری در قفس هم مرگ نیست
فرض كن یك شاخه گل هم در جهان هرگز نرست
فرض كن جنگل بیابان بود از روز نخست
در كویری سوت و كور
در میان مردمی با این مصیبتها صبور
صحبت از مرگ محبت مرگ عشق

گفتگو از مرگ انسانیت است...

آوانگارد

"از" پسری که مهندس میشد "تا"  مهندسی که مسخره شد

"تا" مسخره ای که گمراه میشد "به"  گمراهی که فلسفه شد

"به" فلسفه ای که سفسطه میشد "و" سفسطه ای که وسوسه شد

"و وسوسه ای که نیچه میشد  "چون" نیچه ای که هیچِ شد

"تا" هیچی که کمونیست بود "به" کمونیستی که اِته ایست شد

"به"  اِته ایستی که نیهیلیست بود "و" نیهیلیستی که مازوخیست شد

"و"  مازوخیستی که عاشق بود "چون"  عاشقی که عشقش ایست شد 

"چون"  ایستی که نیست بود "از" نیستی که دست شد

"و"  دستی که رنج شد  "و"   رنجی که زجر بود

"و"  زجری که جنگ شد   "و"  جنگی که گنج بود

"و"  گنجی که تنها شد  "از"  تنهایی که درد بود

"بر" دردی که وبلاگ شد "در" وبلاگی که مرگ بود:

"مرگ

 تدریجی  ِ

 رویا "

 تقدیم به هراکلیتوس بزرگ

 نقض ، ناقض ، تناقض

آنچنان میگویی و

اینچنین جاودانگی بخار می گردد

ضد ، تضاد ، متضاد

خروشت جز این مباد

و آیینت شدن و باشیدن و باشنده شدن

پس آنگاه که دانستیم بودی نیست

نابود گشتیم

متناقض شدی

آتش گرفتیم

شد شدی

بودن را شدیم

چرا که

ما و بودن را

 آتشیدی!

برزخی ما را زیاده بود

و زندگیمان گاو باشی

وحی ایدی ثبات کو؟

"سکون فریفته شد"

چرا که عقل ِ حس ما حواس ِ معقول تو نبود

پنداشتیم بیداریم

و در بهشت

خروش تو رویایمان را شکافت

زرتشت گونه نیچه شدی

که حقیقت:

دوزخ است

 و

نفرین ِ خدایان...